На 6 мај 2026 година, ТТЗ-Текстилен кластер, во соработка со Факултетот за технологија и металургија во Скопје и Институтот за текстилно инженерство, успешно организираше работилница во рамки на EU-финансираниот проект MISSION4WATER, со наслов „Одговорно однесување во модната индустрија во контекст на микропластика“. Работилницата обедини студенти, професори и истражувачи со цел да се адресира загадувањето со микропластика и неговите пошироки еколошки влијанија врз водата, храната и екосистемите, како и да се промовираат одржливи практики во текстилниот сектор.

Настанот претставуваше мултидисциплинарна платформа која комбинираше научни презентации, практична обука и интерактивна панел-дискусија, поттикнувајќи размена на знаење помеѓу академијата и применетите истражувања во областа на одржлив развој на текстилната индустрија.

Работилницата започна со серија експертски презентации фокусирани на клучните предизвици за одржливост во текстилната индустрија. Проектот MISSION4WATER беше претставен од Наташа Сивевска, со акцент на неговите цели и можностите за вклучување на академските институции и младите професионалци. Потоа следеше научен преглед на микропластиката презентиран од проф. д-р Весна Димова, која ги објасни нејзините извори, распространетост, постојаност во животната средина и сè поголемото еколошко значење.

Следеа презентации за современи одржливи пристапи во модниот дизајн од проф. д-р Лидија Георгиева, со фокус на циркуларен дизајн и еколошки одговорен избор на материјали. Напредни технолошки решенија беа презентирани од асистент Јована Петковска, која ја претстави примената на 3D печатење со рециклирани филаменти и неговите можности за намалување на текстилен отпад и поддршка на одржливо производство.

Вториот дел од работилницата беше посветен на практично и применето учење, каде асистент м-р Зорица Цветковска ги воведе учесниците во техники за поправка и одржување на облека како клучна стратегија за продолжување на животниот век на производите и поддршка на принципите на циркуларна економија. Во интерактивната сесија, студентите работеа со текстилни парчиња под водство и консултации од проф. д-р Лидија Георгиева, стекнувајќи практично искуство во одржлив дизајн и повторна употреба.

Клучен сегмент од програмата беше посетата на INNO FAB лабораторијата, каде асистент Јована Петковска ги презентираше иновативните технологии за 3D печатење и употребата на рециклирани материјали во текстилни апликации. Демонстрацијата го истакна потенцијалот на дигиталните производствени алатки за намалување на еколошкото влијание и поттикнување на иновации во текстилната индустрија.

Работилницата заврши со мултидисциплинарна панел-дискусија во која учествуваа експерти од текстилно инженерство, неорганска технологија и органска технологија, вклучувајќи прехранбена технологија и биотехнологија. Дискусијата опфати клучни теми како улогата на текстилната индустрија во намалување на загадувањето, усогласување на високото образование со потребите на пазарот на труд и важноста на вклучување на младите во иновации и одржливи иницијативи.

Посебно внимание беше посветено на миграцијата на микро-, мезо- и нанопластика во системите на храна, нивните микробиолошки импликации и еколошките последици од индустриската обработка на синтетички материјали врз почвата и воздухот. Проф. д-р Величкова ги дискутираше механизмите на миграција на овие честички во храната, додека проф. д-р Донева-Шапческа ја продлабочи дискусијата со микробиолошките аспекти на овој полутант. Проф. д-р Бошковски и доц. проф. Костадинова се фокусираа на заштитата на почвата и воздухот како последица од индустриската преработка на синтетички материјали. Сумарно, проф. д-р Јорданов ја истакна комплексноста на текстилната и конфекциската индустрија и перспективите за нејзин одржлив развој. Сите професори дадоа многу детални информации за негативните импликации на микропластиката во водата и храната, што е од особена важност.

Работилницата претставува значаен чекор во зајакнување на соработката помеѓу академијата и индустријата во рамки на проектот MISSION4WATER. Таа придонесе за унапредување на размената на практично знаење, промоција на иновативни решенија и поддршка на развојот на одржливи пристапи за заштита на водата и еколошки одговорно текстилно производство.